Alfa

Piyasa ortalamasının (endeksin) ÜZERİNDE elde edilen getiri. Gerçek beceri ölçüsü.

Beta

Bir varlığın piyasayla birlikte hareket etme derecesi. Beta 1 = endeks kadar oynar.

Sharpe Oranı

Getirinin alınan riske oranı. 1 üstü iyi, 2 üstü çok iyi kabul edilir.

Drawdown

Tepe noktadan dibe yaşanan kayıp yüzdesi. Bir stratejinin 'acı ölçüsü'.

Funding

Vadeli (perp) piyasada long ve short taraflar arasında periyodik ödenen faiz.

Likidite

Bir varlığın fiyatı bozmadan alınıp satılabilme kolaylığı.

Spread

Alış ve satış fiyatı arasındaki fark. Gizli işlem maliyetidir.

Stop-loss

Zararı sınırlamak için önceden belirlenen otomatik satış seviyesi.

Kaldıraç

Borçla pozisyon büyütme. Kârı da zararı da aynı oranda çarpar.

Volatilite

Fiyatın dalgalanma şiddeti. Yüksek volatilite = yüksek risk ve fırsat.

F/K

Fiyat/Kazanç oranı. Şirketin kaç yıllık kârı fiyatına eşit — düşükse 'ucuz' olabilir.

PD/DD

Piyasa Değeri/Defter Değeri. 1 altı = defter değerinin altında fiyatlanıyor.

ROE

Özsermaye kârlılığı. Şirket, ortakların parasıyla yılda yüzde kaç kazanıyor.

FOMO

Kaçırma korkusu. Yükseleni 'geç kalmadan' alma dürtüsü — çoğu zaman tepede aldırır.

HODL

Uzun vadeli tutma stratejisi (kripto argosu).

DCA

Düzenli aralıklarla sabit tutarda alım. Zamanlama riskini dağıtır.

Grid Bot

Fiyat aralığına kademeli al-sat emirleri yayan bot. Realize kâr gösterir, envanter riski gizler.

Arbitraj

Aynı varlığın iki piyasadaki fiyat farkından risksiz(e yakın) kazanç.

Short

Düşüşten kazanmak için varlığı ödünç alıp satmak.

Long

Yükselişten kazanmak için varlık satın almak.

Margin

Kaldıraçlı işlem için yatırılan teminat.

Likidasyon

Teminatın erimesiyle pozisyonun borsa tarafından zorla kapatılması.

NAV

Fonun birim pay değeri. Kağıt üstündeki fiyat — her zaman nakde çevrilebilir değildir.

TEFAS

Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu.

Stopaj

Yatırım kazancından kaynakta kesilen vergi.

Halka Arz (IPO)

Şirketin paylarını ilk kez borsada satışa sunması.

Temettü

Şirketin kârından ortaklara dağıttığı pay.

Bileşik Getiri

Kazancın da kazanç üretmesi. %5+%5 = %10 değil %10.25.

Enflasyon

Paranın alım gücünün erimesi. Gerçek getiri = nominal getiri − enflasyon.

CDS

Ülke/şirket iflas sigortası primi. Yükselmesi = risk algısı artıyor.

Eurobond

Devletin/şirketin döviz cinsinden borçlanma senedi.

VİOP

BIST Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası.

Teminat

Vadeli işlem açabilmek için bloke edilen tutar.

Swap

İki tarafın nakit akışlarını (ör. faiz) takas ettiği sözleşme.

Slippage

Emrin beklenenden kötü fiyata gerçekleşmesi. Sığ piyasada büyür.

Maker/Taker

Emir defterine likidite ekleyen (maker, ucuz) vs alan (taker, pahalı) işlem.

Emir Defteri

Bekleyen alış-satış emirlerinin fiyat kademeli listesi.

Destek

Fiyatın düşerken alıcı bulup durduğu bölge.

Direnç

Fiyatın yükselirken satıcıyla karşılaşıp durduğu bölge.

Trend

Fiyatın kalıcı yönü. 'Trend dostundur' — tersine işlem pahalıdır.

Momentum

Fiyat hareketinin gücü ve devamlılık eğilimi. Kanıtlanmış en eski faktörlerden.

RSI

0-100 arası aşırı alım/satım göstergesi. 70 üstü aşırı alım, 30 altı aşırı satım sayılır.

MACD

İki hareketli ortalamanın farkıyla trend+momentum ölçen gösterge.

Bollinger Bantları

Ortalama ± standart sapma bantları. Sıkışma → sert hareket habercisi olabilir.

ATR

Ortalama gerçek aralık — günlük tipik hareket büyüklüğü. Stop mesafesi ayarlamada kullanılır.

Backtest

Stratejiyi geçmiş veride deneme. Kolayca yanıltır: sızıntı ve overfit tuzağı.

Walk-forward

Modeli geçmişte eğitip SONRAKİ dönemde test etme — dürüst doğrulama yöntemi.

Overfit

Stratejinin geçmişi ezberlemesi. Backtestte şahane, gerçekte hüsran.

Survivorship Bias

Sadece hayatta kalanları görme yanılgısı. Batan fonlar listelerde görünmez.

Kelly Kriteri

Kenar ve olasılığa göre optimal pozisyon boyutu formülü. Tam Kelly agresiftir; çeyreği önerilir.